الواقیه تلویزیون: فوري پیغام «خپلواکي... خیال!»
- خپور شوی په ویډیوګانې
۱۴۴۰هـ.ق، د ربیع الاول ۱۴مه، پنجشنبه/ ۲۰۱۸م، د نومبر ۲۲مه
۱۴۴۰هـ.ق، د ربیع الاول ۱۴مه، پنجشنبه/ ۲۰۱۸م، د نومبر ۲۲مه
وړاندې کوونکی: شیخ ابو انس الحصری
۱۴۴۰هـ.ق، د ربیع الاول ۱۲مه، سه شنبه/ ۲۰۱۸م، د نومبر ۲۰مه
په ادلب، جنوبي حومه کې د معرة النعمان، خان شیخون او حبل الزاویې سیمو خلک او مشران، د ختیځې غوطې او حومه حماة بېځایه شوي په مورک کې د ترکیې څار ادارې ته لاړه چې د حق خبره ورواوروي.
۱۴۴۰هـ.ق، د ربیع الاول ۱۱مه دوشنبه/ ۲۰۱۸م، د نومبر ۱۹مه
په پاکستان کې د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ خپرونې ته په ښوونځیو کې د یوې لويې موضوع په سترګه کتل کېږي. داسې برېښي چې په دې خپرونه کې ګډون به د ښوونیزو تجربو یوه بشپړه برخه وي، چې له امله یې سیمهييز ښوونځي له زده کوونکو څخه ګروپونه جوړوي او زده کوونکي په دې خپرونو کې برخې اخیستنې ته هڅوي. هر ښوونځی یو ځانګړی ګروپ لري، چې د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ په یو شمېر فعالیتونو کې ونډه اخلي. ګډونوال له پاکستان څخه بهر او هم په کور دننه کې د ننیو نړیوالو پېښو په اړه خبرې اترې کوي او په نړیواله کچه پر یو لړ هغو کړکېچونو چې له سوريي تر سوډانه رامنځته کېږي بحث کوي، ترڅو یو قانع کوونکی ځواب وموندل شي.
زده کوونکو ته دا یوه موقف نیوونکې موضوع ده او د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ د فعالیتونو د یوې برخې په توګه پکې پاتې کېدل، دوی ته یو واقعي باور ورکوي. د دغو فعالیتونه تر شا دلیل دا دی، چې زده کوونکي د بحث کولو وړتیا موندلی شي او دغه فعالیتونه د یوې نوښتګرې سرچینې په توګه کولی شي زده کوونکي چمتو کړي، چې یو مسلک یا حرفه غوره کړي او په کالج کې بریا تر لاسه کړي. ښوونځي د دغه لیدلورې پر بنسټ خپل زده کوونکي هڅوي، چې په نوموړو فعالیتونو کې برخه واخلي او تر څنګ به یې دوی ته یو فرصت وي چې بهر سفر ته وکړي او تر دې ور ها خوا داسې جوتوي چې ښوونیز بنسټونه له زده کوونکو سره مرسته کوي چې خپل راتلونکې ته چمتو شي.
د زده کوونکو استازي د ملګرو ملتونو کارونه ستایي؛ هر استازۍ ناستې جوړوي د خپلو هیوادونو له اړتیاوو، لوړوهیلو او له بهرنیو سیاسي پرېکړو څخه استازيتوب کوي. دوی ټاکلي وخت ته په کتو سره د مسایلو په اړه څېړنې کوي او د هیواد د بهرنۍ تګلارې له دریځ سره سم ور څخه پوښتنه کېږي، ترڅو پټه ستراتیژي تطبیق کړي او شخړو ته د ملګرو ملتونو له اجنډا سره سمې حللارې غوره کړي.
د بېلګې په توګه په روان کال کې د جاپانیانو لپاره د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ موضوع د « لوږې پای ته رسول» و، چې په دې لړ کې څه ډول د خوراکي توکو امنیت ډاډمن شي، په خوړو کې څه ډول سمون او اصلاحات راشي او دوام لرونکې کرهڼه څه ډول پراختیا ومومي. په همدې روان کال کې په ګانا کې د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ موضوع «د بدلون په لور د ګامونو اخیستل» و. په بنکاک کې د ۲۰۱۹م لپاره د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ موضوع «بهرنۍ یووالی » دی، چې څه ډول شونې ده په نړیواله فضا کې بېلابېل نابغه ګان سره یو ځای شي.
د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ په هر کنفرانس کې له بېلابېلو هیوادونو څخه زده کوونکي غوره کوي او مقالې ورکول کېږي، ترڅو پرې بحثونه وکړي. د بحث لپاره په مقالو کې د دیپلوماسۍ، ترهګرۍ، سولې او د ولسونو د راتلونکې په اړه موضوعګانې شته.
که دا ډول فعالیتونو ته په سطحي ډول وکتل شي، نو یوه ستره تجربه او پایله تر سترګو کېږي. خو ستونزه دا ده، چې له دې لارې ځوانان هڅول کېږي چې له یو ټاکلي لیدلوري شیانو ته وګوري یانې له غربي لیدلوري. دا ډول فعالیتونه داسې یو حالت رامنځته کوي چېرته چې زده کوونکي خپلو افکارو او مفکورو ته غربي رنګ ورکوي.
د دغو هڅوونکو فعالیتونو موخه، د زده کوونکو د مهمو افکارو او د ستونزو حلوونکو وړتیاوو محدودول دي. د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ فعالیتونه داسې کړنلارې دي، چې زموږ راتلونکي نسلونه ملګرو ملتونو او لوېديځوالو ته ژمنوي. کله چې زموږ دغه ځوان نسلونه له ستونزو سره لاس او ګریوان شي، نو حتمي ده چې د حل په موخه یې د ملګرو ملتونو سازمان او لوېدیځ ادرس ته پناه وړي. دوی داسې فکر ته هڅول کېږي چې ایا د دوی دریځ به وکولی شي د کمزورو دولتونو واکمني ماته کړي یا دا چې دوی لیبرال نظام ته ژمن پاتې کېدای شي. د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ له کړنلارو څخه اصلي موخه دا ده چې ورڅخه د یوې وسیلې په توګه د غربي کلتور د خپراوي لپاره ګټه واخیستل شي او ځوانانو ته په داسې انګېزه روزنه ورکړل شي ، چې غربي نظام یو ځواکمن او پیاوړی نظام دی.
د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ کړنلاره په بې سارې توګه یو سیال نندارتون دی، چې د ګروپ غړو ته له درسي ټولګیو وروسته روزنه ورکول کېږي. دوی ته زده کړې ورکول کېږي، ترڅو د هغو ستونزو په اړه چې په نړۍ کې ولسي وګړي ورسره مخ دي، بحث وکړي یا د هغو مفکورو په اړه بحث وکړي چې ولس ورسره مخ کېدونکی دی، لکه دولتي مداخله، بشري نفوذ او د غربي لیبرالو اصطلاحاتو له ګټې اخیستنې څخه دیپلوماتیک ځواب.
په یو شمېر موضوع ګانو کې، لکه د سوریې د کړکېچ په اړه زده کوونکو ته ویل کېږي، فکر وکړئ چې له کومې لارې کېدای شي له جابرو رژیمونو سره مرسته وشي، خو په دې کړکېچ کې د هیوادونو د لاسوهنې د بدۍ په اړه څه نه ویل کېږي؛ ایا امریکا به وغواړي چې نظامي او اقتصادي مرستې وکړی؟ برتانیه به څه ډول وکولی شي چې په عادلانه ډول له سوري وګړو سره مرسته وکړي، کوم چې په وحشت او بې رحمۍ سره وژل کېږي؟ ایا له ملکي وګړو سره مرسته به، ددې لامل شي چې ملګي وګړي خپل استازي ومني؟
اساسي ټکی دا دی چې زده کوونکو ته داسې زده کړه ورکول کېږي، چې دغه کړکېچ دومره وېروونکی وښیي چې په سوریه اغېز کولی شي، ترڅو د نړۍ ولسي وګړي دا ومني او د ملګرو ملتونو د هغې تګلارې په اړه عکس العمل ونه ښيي، چې په سوریه کې یې تطبیقوي.
له زده کړې او تعلیم څخه د غربي مفکورې او ثقافت د خپراوي لپاره د وسلې په توګه ګټه اخیستل کېږي، ترڅو له دې لارې د دوی واکمني او حاکمیت ډاډ من شي. دا داسې یوه وسیله او کړنلاره ده چې له پېړیو را په دې خوا زموږ پر وړاندې ترې ګټه اخیستل کېږي. غربي ښکېلاکګر له تعلیمي نظام څخه د خپل کلتور او ثقافت د خپراوي په توګه ګټه اخلي. په ۱۸۳۵م کې لارډ ماکي اولي د برتانيې د پارلمان په مخکې وویل: « فکر نه کوم چې د دغه هیواد(هند) پر وړاندې موږ بریالي شو، ترڅو مو د هغه ولس د ملاتیر نه وي مات کړی، چې هغه د دوی معنوي او کلتوري میراث دی نو پر همدې بنسټ زه وړاندیز کوم چې موږ د دوی د زاړه تعليمي نظام او کلتور پر ځای یو بل بدیل وړاندې کړو. بیا به هندیان په دې اند شي، چې ټول هغه څه چې له بهر څخه دوی ته راغلي او انګریزي دي هغه د دوی تر خپلو ښه او غوره دي، نو له دې امله به دوی خپل قدر او خپل ژبنی کلتور له لاسه ورکړي او له دوی څخه به هغه څه جوړ شي چې موږ یې غواړو یانې یو ریښتنی ښکېلاک شوی ولس».
یو بل بحث هم په مخکې شته چې ښیي ایا د ښکېلاک په نني عصر کې غربي نفوذ محدود شوی او که په بشپړه توګه پکې کمی راغلی. دا ډول فعالیتونه چې پرې زیات اعتبار کېږي او د یوه زده کوونکي په غوښتنې پورې تړلي دي، ترڅو زده کونکی په دې ژوند کې بریالیتوب ترلاسه کړي او د غربي نفوذ ژوندي ساتلو ته لاره هواره کړي. لکه څرنګه چې لارډ ماکي اولي وویل، تعلیم د بهرني کلتور د خپراوي یوه کړنلاره ده او په ځوانانو کې د نظرونو حلول او تپل دي. دغه لیدلوری لا تراوسه په ټولې نړۍ کې ژوندی پاتې دی او یو شمېر دولتونه لکه: فرانسه او سويډن د تعلیمي نظام له لارې د زده کوونکو هویت ته ځانګړی رنګ او بڼه ورکوي او ډاډمنوي چې د دوی د کړنو سرچینه پر غربي مفکورو باندې ولاړه ده، نه پر اسلام.
د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ کړنلارې زده کونکو ته یوه ثابته تګلاره نه وړاندې کوي، ترڅو دوی وکولی شي چې خپلواک فکر کوونکي او روڼ اندي شي. دوی له تعلیمي نظام څخه په ګټې اخیستنې داسې حالت رامنځته کوي، چې غربي نظام ته پر الله او اسلام باندې لوړوالی ور کوي. د یو مسلمان په توګه، موږ باید خپلې پرېکړې اسلامي لارښوونو ته په کتو سره وکړو. د یوې موضوع د پوهاوي لپاره قران او سنتو ته ولاړ شو، ترڅو پیداکړو چې الله سبحانه و تعالی په څه امر کړی او له هغه سره سم عمل وکړو.
د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ د کړنلارو لمخې زده کوونکو ته زده کړه ورکول کېږي، چې د بشر په لاس له جوړو شویو قوانینو څخه د یوې سرچینې په توګه ګټه واخلي. دغه د بشر په لاس قوانین خلکو ته له الهي قوانینو پرته بشپړ واک ورکوي او پر همدې بنسټ په پوره توګه له اسلام سره په ټکر کې دي. رښتیا هم د زده کوونکو نظرونه اغېزمن شوي او په بشپړه توګه غربي مفکورې پرې واکمنې شوي دي.
سوریه یوه بېلګه ده چې مسلمانان یې له اسلامي حکمونو سره سمې کړنې ترسره کوي. موږ به د بشار الاسد رژیم شتون په رسمیت ونه پېژنو، د ملګرو ملتونو شتون به هم په رسمیت ونه پېژنو او دغه راز د هغوی هغه کړنلاره هم نه منو چې د ظلمونو د هوارۍ په موخه یې تر سره کوي او د سوریې مسلمانان ورسره مخ دي.
دا هغه بنسټيز بحث دی چې د ملګرو ملتونو د سازمان پر وړاندې ترسره کېږي او د هغه نظام پر وړاندې چې دوی ترې ساتنه کوي. په رښتیا چې د ملګرو ملتونو د شبیه سازۍ کړنلارې به هیڅکله هم دغو ته د پلي کېدو اجازه ورنه کړي.
﴿وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ﴾
[الحشر:۷]
ژباړه: څه چې رسول الله تاسو ته درکوي، هغه واخلئ او له څه شي څخه چې مو منع کوي له هغه څخه منع شئ. له الله سبحانه و تعالی څخه ووېرېږئ، الله سخت سزا ورکوونکی دی.
د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر لپاره
لیکواله: فاطمه مصعب
ژباړن: خبیب
ګرانو ملګرو هر چېرته چې یاست (له حدیث شریف سره اوسئ) خپرونې نوې حلقې ته ښه راغلاست!
خپرونه د اسلام علیکم ورحمت الله و برکاته په وړاندې کولو سره پیلوم:
له ابوهریره رضی الله عنه څخه روایت دی، چې رسول الله صلی الله علیه وسلم و فرمایل، الله سبحانه وتعالی فرمایلي:
«يَا ابْنَ آدَمَ تَفَرَّغْ لِعِبَادَتِى أَمْلأْ صَدْرَكَ غِنًى وَأَسُدَّ فَقْرَكَ، وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ مَلأْتُ صَدْرَكَ شُغْلاً وَلَمْ أَسُدَّ فَقْرَكَ»
(رواه الترمذی او ابن ماجه)
ژباړه: اې د ادم اولاده! ځان دې زما عبادت ته وزګار کړه، چې زړه دې له غنا او قوته ډک کړم او د فقر لاره دې وتړم او که داسې دې ونه کړل، سینه دې له بوختیاوو ډکوم، فقر او تنګلاسي دې نه لرې کوم.
د ترمذي په شرحه(تحفة الآحوذي) کې یې دغه حدیث داسې توضیح کړی:
«اې د ادم اولادې! ځان دې له خپلو مهمو کارونو څخه زما عبادت ته وزګار کړه، چې زړه دې له غنا او بې نیازۍ څخه ډک کړم او ستونزې دې داسې لرې کړم، چې له نور مخلوقاتو څخه مې بې نیازه شې او که دا کار دې ونه کړ، فقر دې زیاتېږي.»
محترمو اورېدونکو!
د حیرانتیا ځای دی هغو کسانو ته، چې ځان د الله سبحانه وتعالی عبادت ته نه وزګاروي یا د رزق د لاسته راوړلو له امله د هغه څه لپاره هڅه نه کوي، چې تر دنیا ستر دی!
تاسو پوهېږئ چې دلته د عبادت معنا یوازې د اسلام پنځه ګوني ارکان نه دي، پر دغه مطلب د سم پوهېدو لپاره یوازې دغه مبارک ایت بسنه کوي، چې فرمایلي یې دي:
﴿قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴾ [الأنعام: ۱۶۲]
ژباړه: ووایه: لمونځ، قرباني، ژوند او مرګ مې د عالمیانو د پروردګار الله لپاره دي.
هغه کسان چې د رزق د لاسته راوړلو بوختیا د الله سبحانه و تعالی پر عبادت غوره ګڼي، ګومان کوي چې د اقتصاد په چارو کې یې له الله سبحانه وتعالی څخه مخکې شوی. سبحان الله.
آیا نه پوهېږي چې فقر او غنا د الله سبحانه وتعالی له لوري څخه تقدیر او ټاکل شوې ده! که پوهېږي، نو د هغه شي پر بوختیا څنګه راضي کېږي، چې د کفالت وعده یې الله سبحانه وتعالی کړې ده او هغه څه ترک کوي چې الله سبحانه وتعالی له موږ څخه پر هغه بوختیا غوښتې ده، چې هغه د الله تعالی عبادت ته ځان وزګارول دي او ددغه مطلب په سر کې د الله سبحانه وتعالی د دین (د خلافت دولت تاسیس) لپاره ځان وزګارول دي، ترڅو د اسلام دین پر ټولو ادیانو ښکاره او روښانه کړي.
والسلام علی من اتبع الهدی
خبر:
یکشنبه د نومبر په ۳مه د منځني ختيځ او شمالي افريقا د ماشومانو لپاره د يونيسف سيمهييز مشر ګيرت کیپلاري(Geert Cappelaere) يمن دوزخ وباله. دی وایي: «د سعودي په مشرۍ ايتلاف او د حوثي ياغيانو د روانې وحشي جګړې په ترڅ کې د خوار ځواکۍ له امله هر کال ۳۰۰۰۰ ماشومان خپل ژوند له لاسه ورکوي. د ملګرو ملتونو د راپور له مخې د يمن نيمايي(۱.۸ میلیونه) تر ۵ کالو کم عمره ماشومان له تل پاتې خوار ځواکۍ څخه ځورېږي، په داسې حال کې چې ۴۰۰۰۰۰ ماشومان سخت خوار ځواکه شوي دي او دوی له درملنې پرته مري. د دې ترڅنګ تر يوه میلیون زياتې بار داره يا پۍ ورکوونکې ښځې د کم خونۍ په ناروغي اخته دي، چې دا د دوی پر ماشومانو اغېز کوي او په هرو لسو دقيقو کې يو ماشوم د معالجوي ناروغۍ او لوږې له امله خپل ژوند له لاسه ورکوي. تېره مياشت د بشري چارو لپاره د ملګرو ملتونو د سر منشي مرستيال مارک لوکوک(Mark Lowcook) څرګنده کړه: «که جګړه دوام پيدا کړي، لوږه به د دریو مياشتو په ترڅ کې په ټول هيواد کې خوره شي، له ۱۲-۱۳ مېليونو خلکو پورې (د هيواد نيمايي وګړي) به د لوږې له خطر سره مخ وي. سه شنبه د نومبر په ۶مه، د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندوق (يونيسف) يوه بيانيه خپره کړه او خبرداری يې ورکړ، چې د حديده په ښار الثوره روغتون ته څېرمه سخته جګړه روانه ده - هغه روغتون ته څېرمه چې ګڼ شمېر د هغو ماشومانو درملنه پکې کېږي چې د مرګ له ګواښ سره مخ دي او د نورو خوار ځواکو او زیانمنو ماشومانو له ننوتلو څخه مخنیوی کوي.
تبصره:
د اوسني پانګوال نظم سترګې ړندې، غوږونه کاڼه دي او د بشريت پر ضد په ياد جرم کې شريک دی. دغو بوږنوونکو شمېرو او د خوارځواکو مړه شويو ماشومانو پرله پسې انځورونو د دوی وجدان ته کوم ټکان ور نه کړ. په حقيقت کې د امريکا او برتانيې ښکېلاکګر دولتونه په بې ننګۍ سره د يمن د ماشومانو پر ژوند باندې لوبې کوي، د خپلو سياسي او اقتصادي ګټو د لاسته راوړلو په موخه په ياده وحشي جګړه کې خپل ګوډاګيان په وسلو سمبالوي او استخباراتي معلومات ورته چمتو کوي.
په ورته وخت کې سعودي عربستان او نورو لاسپوڅو رژيمونو د وينه زبېښونکي ایتلاف له لارې د خپلو لوېديځو بادارانو په غوښتنه په ياده جګړه کې د اسلامي امت ماشومان حلال کړل. ټولې ښکېلې غاړې په دغه بې مانا جګړه کې د يمن د ماشومانو په وژنه کې لاس لري!
په ۲۱مه پېړۍ کې دا يوه ډېره کمزورې عقيده ده، چې د يوه دولت ټول نفوس او د هغوی ماشومان دې د لوږې له امله ژوند له لاسه ورکوي او د ټولې نړۍ په شتون کې دې دوی په بې رحمۍ سره بمبارېږي او هيڅ يو حکومت د هم د دوی د دفاع په موخه څه نه کوي. اوسنی نړيوال نظم دومره شوم او کرغېړن دی، چې د اوربند له خبرو سره سره بیا هم دواړې ښکېلې غاړې جګړې ته دوام ورکوي او هيڅ يو داسې ځواک پيدا نه شو چې دواړه لوري د يمن د بې ګناه مسلمانانو پر ضد جرمونو کې مسوول وګڼي.
نړيوالې ټولنې د يمن ماشومان يواځې پرېښودل، د اسلامي نړۍ جنایتکارو او نامشروع حکامو هم د يمن ماشومان يواځې پرېښودل... خو موږ امت دوی يواځې نه شو پرېښودلی، ځکه چې رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايي:
«الْمُسْلِمُ أَخُوْ الْمُسْلِمِ، لا يَظْلِمُهُ، وَلا يَخْذُلُهُ»
«يو مسلمان د بل مسلمان ورور دی، نه به پرې ظلم کوئ او نه به يې يواځې پرېږدئ»
د يوه مسلمان په توګه، موږ بايد په يمن کې د خپلو وروڼو او خويندو د ټولوژنې موضوع ته جدي پاملرنه وکړو. له ملګرو ملتونو او دې ته ورته نور لوېديځو بنسټونه څخه بې ځايه تمې و نه لرو چې دوی به زموږ ستونزې حل کړي. دوی د يادو وحشي جرمونو اصلی عاملان دي، دوی اور ته تېل شيندي او سترګې پرې پټوي. د دې لپاره چې د مسلمانانو په توګه د يمن د مسلمانانو ستونزې حل کړو، بايد له خپل دين څخه حللاره واخلو. اسلام په حقيقت کې د يمن، سوريې، کشمير، ميانمار، فلسطين او نورو سيمو اوسېدونکو ناورين ته چې دوزخ ته ورته دی، د پای ټکی ږدي. له اسلامي حللارې پرته به زموږ د وروڼو او خويندو په حق کې لويه بې پروايي وشي او د دوی کړاو او ماتم به هم نور اوږد شي.
اې مسلمانانو! ايا دا د شک ځای دی، یوازینی مشرتابه چې د اسلام او اسلامي امت د ګټو استازيتوب کوي کولی شي چې د يمن ماشومان له ژوندۍ بلا څخه ژغوري، د دوی ساتنه وکړي او د ښه ژوند زمینه ورته برابره کړي؟ د ياد مشرتابه بنسټ اسلام دی، چې د همدغه بنسټ لپاره کار کوي او د نبوت پر طريقه د خلافت په اډانه کې د خپلو موخو ملاتړ کوي او خپلې اړتياوې پوره کوي. دا هغه دولت دی چې الله سبحانه و تعالی ته ژمن دی، د خپلو ټولو اتباعو سني، شيعه، مسلمانو او غیرمسلمانو ساتونکی دی. د دوی لومړنۍ اړتياوې پوره کوي، د دوی لپاره يو معياري سرلوړی ژوند برابروي، له توپیر پرته د دوی د وينو، عزت او شتمنيو ساتنه کوي. ځکه، دا يو داسې سياسي نظام دی چې ټول اتباع يې له عقيدې، نژاد، او ملت پرته برابر او د وګړیتوب له حقونو څخه برخمن دي. زموږ د يمن لويه تاريخي ښېرازي او اقتصادي وده په یاد ده، چې د اسلام دویم خليفه عمر فاروق رضي الله عنه خپل استازی معاذ ابن جبل يمن ته ولېږه او هغه په يمن کې هيڅ يو داسې کس پيدا نه کړ چې راټول شوی زکات واخلي! خلافت یو خپلواک دولت دی. د بهرنيو ځواکونو له نفوذ پرته يې حاکم د خلکو چارې په خپلواکه توګه تنظيموي او په ریښتنې توګه د خلکو د ګټو ساتنه کوي. دا هغه دولت دی چې د مسلمانانو هره چاره د خپلو امکاناتو پر مټ ترسره کوي او د اسلام تر حاکميت لاندې ټول مسلمانان سره وروڼه ګرځوي. موږ وليدل چې څرنګه سني او شيعه مسلمانانو په يمن، عراق او نورو سيمو کې څنګ په څنک په سوله کې له پېړيو راهېسي په ورته مسجدونو کې لمونځ کاوه او د خلافت په اډانه کې د اسلام د دښمنانو پر ضد ګډه جګړه کوله.
نو که موږ په ریښتینې توګه د يمن ماشومانو د ژوند ژغورل غواړو، نو بايد ټولې هڅې د نبوت پر طريقه د خلافت پر تاسيسولو متمرکزې کړو.
د حزب التحریر مرکزي مطبوعاتي دفتر لپاره
لیکواله: ډاکتر نسرين نواز
د حزب التحرير مرکزي مطبوعاتي دفتر د ښځو څانګې مشره
ژباړن: صديق احمدزی
د تاجکستان د اسلامي نهضت ګوند(IRPT) مشر محي الدین کبیري یو ځلې بیا تایید کړه، چې ګوند یې د سیکولریزم له افکارو سره جوړ راتلی شي. دی په دې باور دی چې تاجکستان باید یو سیکولر دولت وي او دین باید له دولت او ژوند څخه بېل شي. ده په یوه مرکه کې ژورنالیستې انا سوسلیکایا ته چې له Fergana.ru معلوماتي ادارې سره کار کوي وویل: «د تاجکستان راتلونکې باید څه ډول وي؟ موږ څه ډول دولت غواړو؟ ټول په دې خوښ دي چې تاجکستان باید په ریښتنې توګه دیموکرات، پر قانون ولاړ او یو سیکولر دولت ولري». دا لومړۍ ځل نه دی چې محی الدین کبیري دا ډول څرګندونې کوي، بلکې مخکې هم په وار وار د هیواد د سیکولر راتلونکې په اړه غږېدلی دی.
باید یادونه وشي چې د تاجکستان د اسلامي نهضت د زېږیدنې تاریخ د تېري پېړۍ ۷۰یمو لسیزو ته ورګرځي او دا هغه مهال و، چې شوروي اتحاد د منځنۍ اسیا خلک تر خپل ښکېلاک لاندې راوستي وو. ګوند د ځوانانو د خوځښت په اډانه کې را وټوکېد - «نهضت اسلام» یانې د اسلام بیا را ژوندي کول، چې هغه مهال یې په اشغال شوي تاجکستان کې شتون غیر قانوني اعلان شو. د شوري اتحاد د سختې الحادي بنسټ پالنې تر سیورې لاندې د دې ګوند بنسټ ایښودنکو، لکه سید عبدالله نوري دوې موخې وټاکلې؛ د اسلام سوچه افکارو خپرول او خلکو ته د مذهبي روحیې ورکول. کله چې دغه ګوند په ۱۹۹۱م کې په تاجکستان کې رسمیت واخیست، د دې ګوند ډېر غړي او ملاتړ کوونکي هغه مهال په زندانونو کې وو. د نویمې لسیزې په لمړیو کې دغه ګوند په ډاګه د تاجکستان دولتي نظام او خلکو په اړه خپله اسلامي نظریه په ورایه څرګندوله او شاوخوا ټولو ملاتړو یې د دې نظریې ملاتړ کاوه. بیا له «کورنۍ جګړې» وروسته، چې د تاجکستان د دولت او د تاجکستان متحد اپوزیسیون تر منځ د سولې د یوې هوکړې په لاس لیک سره پای ته ورسېده او د تاجکستان اسلامي نهضت ګوند هم د یاد اپوزیسیون غړی و. دې ګوند په پارلماني ټاکنو کې ونډه واخيسته او څو څوکۍ یې په پارلمان کې ترلاسه کړي.
په دې ډول، دا ګوند له خپل اصلي دريځ څخه پر شا شو. خو له دې سره سره بیا هم د تاجکستان خلکو پر اسلامي نهضت ګوند باندې ډېر باور درلود او ملاتړ یې کاوه، ځکه د دې ګوند له نوم له سره اسلام تړلی دی. څو ځله د ګوند مشرتابه د دولت د هغو پرېکړو ملاتړ کړی چې پر بېلابېلو اسلامي حرکتونو او ګوندو یې د فشار راوړلو لپاره کړي. د بېلګې په ډول د ۲۰۰۵م په فبرورۍ کې محی الدین کبیري د جنګ او سولې راپور ورکولو انسټیټوټ ته وویل: «په تاجکستان کې مخکې له مخکې اسلامي ګوند شتون لري او دې ډول بل ګوند ته اړتیا نه شته». عبدالله نوري د تاجکستان اسلامي نهضت ګوند مشر له نهضت ورځپاڼې سره په مرکه کې دا نظر څرګند کړ: «د تاجکستان اسلامي نهضت ګوند په دې باور دی، چې د نړیوالې ټولنې د دیموکراتیکې آزادیګانو منل له اسلامي افکارو او احکامو سره په ټکر کې نه دي. کبیري همداراز ویلي:« دا د پلي کېدو وړ نه ده چې حزب التحریر په دیموکراتیکه بڼه جوړ شوی دولت ردوي او یو «غربي پدیده» یې ګڼي او د دې ملاتړ کوي ترڅو نړیوال اسلامي خلافت جوړ شي.
ابو هریره رضي الله عنه روایت کوي، چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل:
«الْمُؤْمِنُ مِرْآةُ الْمُؤْمِنِ وَالْمُؤْمِنُ أَخُو الْمُؤْمِنِ مِنْ حَيْثُ لَقِيَهُ يَكُفُّ عَلَيْهِ ضَيْعَتَهُ وَيَحُوطُهُ مِنْ وَرَائِهِ»
ژباړه: یو مومن د بل مومن لپاره هنداره ده، یو مومن د بل مومن ورور دی. دی باید هغه ته ضرر ونه رسوي او خامخا باید د هغه له شا نه د هغه ساتنه وکړي.
یوه هنداره یو شي ته په هغه ډول انعکاس ورکوي لکه څه رنګه چې هغه شی ښکاري، کوم عیب او نقص نه پټوي او دغه راز د هماغه شي په ښایست کې کمی هم نه راولي. د هندارې لپاره ټول انعکاسونه یو ډول دي. هنداره د چا لوری نه نیسي او د چا په غوسه کېدلو سره هغه نه شي ساتلای. د هندارې لپاره هر څه یو ډول دي. په هنداره کې د شتمن او بې وزله، ځوان او بوډا، ښکلو او نورو لپاره بېلې برخې نه شته. د هندارې دنده همدا ده، چې هر څه ته یو ډول انعکاس ورکړي.
مسلمان باید په هر حالت کې یو ډول وي. دی باید د خلکو سره په راکړه وکړه کې د چا لوری ونه نیسي او له هر چا سره باید ریښتنی او مخلص وي. د پورته حدیث او همداراز د شریعت د نورو احکامو په ړنا کې دا اړینه ده چې د تاجکستان اسلامي نهضت او نورو وروڼو تېروتنې په نښه شي او دوی هغې لارې ته سم شي چې الله سبحانه تعالی د هغه رسول صلی الله علیه وسلم او مومنان پرې خوښ دي.
نن ورځ لوېدیځ د خپلو ځانګړو ګټو لپاره په کمه کچه د تاجکستان پر رژیم ځینې فشارونه اچوي، ترڅو د روسیې نفوذ تر سوال لاندې راولي او دې چارې د تاجکستان د اسلامي نهضت مشرانو ته پناه ځای برابر کړی او بهرنیان له دې لارې پر دوی خپل شرطونه تپي. کبیري د لوېدیځ پر ژمنو باور لري او هیله من دی چې دا ډول شرطونه به پوره کړي، خو کله چې لوېدیځ خپلو موخو ته ورسېږي او د تاجکستان له اسلامي نهضت سره ګډ کار کول ورته بې ګټې وبرېښي، نو تاسو به ډېر ژر شا ته پرېږدي، لکه څرنګه چې ورته کړنه یې له نورو ګوندونو او حرکتونو سره پخوا هم کړې، لکه له اخوان المسلین ګوند سره. سیکولریزم او اسلام په مطلق ډول یو له بل سره اړخ نه لګوي او یو له بل سره په ټکر کې دي. اسلام غوښتنه لري چې د ژوند ټول نظامونه دې د خالق له احکامو سره همږغي شي، خو سیکولریزم دین په ټولنه کې له ژوند او دولت څخه بېلوي.
اسلام موږ ته له عقیدې او شرعي حکمونو سره یو ځای را لېږل شوی دی او اړتیا نه لیدل کېږي چې د وخت په تېرېدو سره یې د بشپړتیا لپاره هڅه وشي او یا له سره پرې غور وشي او دا هم د منلو وړ نه ده چې شرعي قانون د له واقعیتونو سره تعدیل شي. دا د پېغمبر صلی الله علیه وسلم تګلاره نه ده، نه هم د صحابه وو، نه هم د تابعینو او تبع تابعینو او نه هم زموږ د رېښتینو امامانو لکه؛ سلمان فارسي، بخاري، ابو حنیفه او نورو....
الله سبحانه تعالی فرمایي:
﴿الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينً﴾
[المائده:۳]
ژباړه: نن ما ستاسو لپاره دین بشپړ کړ او خپل نعمت مې پر تاسو پوره کړ او ستاسو لپاره مې اسلام ستاسي د دين په توګه غوره کړ.
همداراز الله سبحانه تعالی فرمایي:
﴿وَلَن تَرْضَى عَنكَ الْيَهُودُ وَلَا النَّصَارَى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدَى وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُم بَعْدَ الَّذِي جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَكَ مِنَ اللَّهِ مِن وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ﴾
[البقره:۱۲۰]
ژباړه: يهودان او عيسويان به هیڅكله له تا څخه خوشحاله نه شي، تر څو ته د هغوی په لاره (دین) لاړ نه شې. دوى ته په كلكه ووايه چې سمه لاره يوازې هماغه ده چې الله سبحانه تعالی ښودلې ده. او كه ته له هغه علم څخه وروسته چې درکړاى شوی دى، د هغو په غوښتنو پسې ولاړ شې؛ نو ستا هیڅ دوست او مرستندوى نشته چې د الله له نيونې څخه د وژغوري.
موږ له محی الدین کبیري څخه په کلکه غوښتنه کوو، چې د لوېدیځ بېلا بېلو ژمنو ته سر ټیټ نه کړي او اسلام واقعیت ته ور ټېل نه وهي. موږ غواړو چې دی خپل اساس او بنسټ ته را وګرځي، چې هغه د اسلامي افکارو خپرول او خلک د اسلام په زده کړو پوهول دي او دا ټول یوازې هغه مهال شونې دي چې اسلام ژوند ته را وګرځي او د پېغمبر صلی الله علیه وسلم له تګلارې سره سم په ژمنتیا سره ترسره شي. ستر څښتن الله سبحانه تعالی به په هغه سره راضي شي او الله سبحانه تعالی دې موږ ټول سمې لارې ته هدایت کړي.
له الرایه جریدې څخه اخیستل شوی
لیکوال: فردوس صالح زاده
ژباړن: عبدالله لطفي
(ژباړه)
د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتی دفتر د ښځو برخې په یمن کې د میلیونونو ماشومانو دردناکې غمیزې ته د نړیوالو د توجه د جلبولو لپاره، چې د وحشتناکې جګړې له لاسه په خپله خاوره کې له ناوړه انساني کړکېچ سره مخ دي، کمپاین پیل کړی دی. له دوو کالو څخه ډېر وخت کېږي چې په یمن کې بې ګناه ماشومان د جګړې اصلي قربانیان دي، دې جګړې د یمن ټول ملت ته ویجاړۍ او ګډوډۍ پر ځای پرېښې دي. په دغه کمپاین کې په ډاګه کېږي، چې د یمن جګړه نه قومي جګړه ده او نه د «ترورېزم پر وړاندې مبارزه» او همداراز په یمن کې جګړه یوازې سیاسي ـ قومي غوښتنو او قدرت ته د رسېدو لپاره د سیمه ييزو ځواکونو تر منځ نظامي جګړه نه ده؛ بلکې د انګلیس او امریکا تر منځ بین المللي استعماري جګړه ده، چې دغو دواړو هېوادونو د خپلو سیمه ییزو استازو له لارې پر دغه ستراتېژیکه خاوره د ډېر نفوذ لپاره ګرمه ساتي.
همداراز په دغه کمپاین کې د جګړې د پای ته رسولو غوښتنه کېږي، هغه جګړه چې یو مسلمان پکې خپل بل مسلمان ورور په داسې حال کې وژني، چې اسلام د مسلمان وژنه حرامه کړې ده. همداراز مسلمانان، علما کرام او د مسلمانانو پوځ د نبوت پر منهج د خلافت د تاسیس لپاره چټک کار ته را بولي، ځکه خلافت یوازینی دولت دی چې کولی شي زموږ په خاوره کې استعماري لاسوهنه پای ته ورسوي، د قومپالنې د فتنې مخه ونیسي؛ هغه فتنه چې سیاسي موخو ته د رسېدلو لپاره کارول کېږي او مصنوعي پولې، چې د امت د ټوټه کېدو لامل شوي دي، له منځه یوسي او همداراز داسې دولت دی، چې ټولو هغو شخړو او اختلافونو ته د پای ټکی ږدي، چې د مسلمانانو تر منځ د سیکولریستي حکومتونو د شتون له امله منځ ته راغلي دي.
د دغه کمپاین په پای کې د یمن زرین تاریخ وړاندې کېږي، هغه تاریخ چې یمن د اسلامي خلافت د حکومتولۍ تر سیوري لاندې ژوند کاوه او هغه وخت په یمن کې بشپړه سوله او امنیت حاکم و او دا هم بیانوي، چې د خلافت دولت به اوسنۍ اوږدمهاله ستونزې، چې پر ماشومانو او یمني کورنیو یې تاثیر اچولی دی، څنګه حل کړي.
له دې امله چې په یمن کې زموږ پر خلکو کړکېچ سخت شوی دی، نو د مرکزي مطبوعاتي دفتر د ښځو څانګې دغه کمپاین په لاندې تاریخ بیا پیل کړی دی:
۱۴۴۰هـ.ق، د ربیع الاول ۳مه
۲۰۱۸م، د نومیر ۱۱مه
ژباړن: شجاع بشارت
(ژباړه)
د حزب التحریر د مرکزي مطبوعاتی دفتر د ښځو برخې په یمن کې د میلیونونو ماشومانو دردناکې غمیزې ته د نړیوالو د توجه د جلبولو لپاره، چې د وحشتناکې جګړې له لاسه په خپله خاوره کې له ناوړه انساني کړکېچ سره مخ دي، کمپاین پیل کړی دی. له دوو کالو څخه ډېر وخت کېږي چې په یمن کې بې ګناه ماشومان د جګړې اصلي قربانیان دي، دې جګړې د یمن ټول ملت ته ویجاړۍ او ګډوډۍ پر ځای پرېښې دي. په دغه کمپاین کې په ډاګه کېږي، چې د یمن جګړه نه قومي جګړه ده او نه د «ترورېزم پر وړاندې مبارزه» او همداراز په یمن کې جګړه یوازې سیاسي ـ قومي غوښتنو او قدرت ته د رسېدو لپاره د سیمه ييزو ځواکونو تر منځ نظامي جګړه نه ده؛ بلکې د انګلیس او امریکا تر منځ بین المللي استعماري جګړه ده، چې دغو دواړو هېوادونو د خپلو سیمه ییزو استازو له لارې پر دغه ستراتېژیکه خاوره د ډېر نفوذ لپاره ګرمه ساتي.
همداراز په دغه کمپاین کې د جګړې د پای ته رسولو غوښتنه کېږي، هغه جګړه چې یو مسلمان پکې خپل بل مسلمان ورور په داسې حال کې وژني، چې اسلام د مسلمان وژنه حرامه کړې ده. همداراز مسلمانان، علما کرام او د مسلمانانو پوځ د نبوت پر منهج د خلافت د تاسیس لپاره چټک کار ته را بولي، ځکه خلافت یوازینی دولت دی چې کولی شي زموږ په خاوره کې استعماري لاسوهنه پای ته ورسوي، د قومپالنې د فتنې مخه ونیسي؛ هغه فتنه چې سیاسي موخو ته د رسېدلو لپاره کارول کېږي او مصنوعي پولې، چې د امت د ټوټه کېدو لامل شوي دي، له منځه یوسي او همداراز داسې دولت دی، چې ټولو هغو شخړو او اختلافونو ته د پای ټکی ږدي، چې د مسلمانانو تر منځ د سیکولریستي حکومتونو د شتون له امله منځ ته راغلي دي.
د دغه کمپاین په پای کې د یمن زرین تاریخ وړاندې کېږي، هغه تاریخ چې یمن د اسلامي خلافت د حکومتولۍ تر سیوري لاندې ژوند کاوه او هغه وخت په یمن کې بشپړه سوله او امنیت حاکم و او دا هم بیانوي، چې د خلافت دولت به اوسنۍ اوږدمهاله ستونزې، چې پر ماشومانو او یمني کورنیو یې تاثیر اچولی دی، څنګه حل کړي.
له دې امله چې په یمن کې زموږ پر خلکو کړکېچ سخت شوی دی، نو د مرکزي مطبوعاتي دفتر د ښځو څانګې دغه کمپاین په لاندې تاریخ بیا پیل کړی دی:
۱۴۴۰هـ.ق، د ربیع الاول ۳مه
۲۰۱۸م، د نومیر ۱۱مه
ژباړن: شجاع بشارت
د حزبي جوړښت (تکتل) کتاب په ۵۰ مخکې داسې راغلي دي (عربي چاپ):
ه- د ژوند د اړتیاوو قرباني کول: د اسلام او دعوت د لېږد لپاره یو بل خنډ د دنیايي ژوند، لکه د مال قربانول او یا د تجارت له لاسه ورکول دي. پر دغو ستونزو باندې د برلاسه کېدو لپاره مو باید په یاد وي چې الله سبحانه و تعالی له مومنانو څخه د جنت په بدل کې ژوند او مال اخیستی. همدغه یادونه باید بسنه وکړي او ټاکنه باید اشخاصو ته ورکړل شي پرته له دې چې د دغو څېزونو قربانۍ ته اړ شي. رسول الله صلی الله علیه وسلم عبدالله ابن جحش رضي الله عنه ته چې د مکې او طایف په منځ کې یې په نخلې سیمه کې د قریشو د احوالو لپاره موظف کړی و، په یوه لیک کې لیکي وو:
«وَلاَ تُكْرِهَنَّ أَحَداً مِنْ أَصْحَابِكَ عَلَى الْمَسِيرِ مَعَكَ وَامْضِ لأَمْرِي فِيمَنْ تَبِعَكَ»
له اصحابو څخه هیڅوک مه اړباسه چې له تا سره ملتیا وکړي، زما له امر سره سم له هغوی سره چې ستا پيروي کوي، مخ پر وړاندې ولاړ شه.
پوښتنه دا ده: په يو شمېر حديثونو کې رسول الله صلی الله عليه وسلم يادونه کړې، چې مسلمانان حتمي بايد د خپل امیر پيروي وکړي او دا هغه څه دي چې موږ يې په حزب کې وينو. د حزب شباب اړ دي چې غوښتل شوې دندې ترسره کړي، که څه هم پر ده باندې ياد مسوليتونه دروند پېټی وي او ورته د تېښتي هيڅ موکه په لاس نه ورځي، خو په پورتني حديث کې ويل شوي چې دوی اړ نه دي يادې چارې ترسره کړي. څرنګه دا دواړه چې په تکتل کې د (ه) تر سرليک لاندې راځي چې شباب اړ نه دی چې د امر له امر سره سم کار وکړي او نور حدیثونه وایي چې شباب بايد د امر پيروي وکړي، دا دوې خبرې یو له بله څه ډول پرتله کوی؟ د پوښتنې د اوږدوالي له امله بخښنه غواړم. الله سبحانه و تعالی دې اجر درکړي.
ځواب:
وعليکم سلام ورحمته الله وبرکاته.
۱- داسې ښکاري چې ته د دندو په موضوع کې ستونزه لرې. يو شمېر دندې داسې دي چې اړوند امر يې له خپلو ټولو مامورينو څخه غواړي، چې د ده له پيروۍ او شرعي حکمونو سره سم یې حتمي بايد سرته ورسوي، لکه په اونيزو يا مياشتنيو حلقو کې ګډون کول، پر شرايطو برابرو خلکو سره تماس نيول او تفاعل ورسره کول. دا هغه څه دي چې د دوی د دندو په لايحه او نورو اداري مقرارتو کې بيان شوي دي. همدا رنګه ځينې نورې ځانګړې دندې شته چې يو شباب يا يوه ډله شباب یې د ترسولو کولو دنده په غاړه لري، لکه د يوه دولت مشر ته ليک لېږل، د هيئت په توګه یو متنفذ ته تلل، نوي خطرونه او اندېښنې سپړل، يا يو ظالم حاکم ته سپينه وينا کول يا د حزب له لوري ليک ورته سپارل او داسې نورې ځانګړې دندې. يادې دندې يواځې هغو کسانو ته سپارل کېږي، چې په خپله خوښه يې د سرته رسولو غوښتنه کوي. که يو څوک خوښ وي، نو ده ته ياده دنده سپارل کېږي او د خپلو نيمګړتياوو په تړاو مسول دی، خو که خوښ نه وي نو دی بيا مکلف نه دی او نه هم اړ ايستل کېږي يانې هغه د یاد کار کولو ته نه مجبوره کېږي.
ياده موضوع په اداري مقرارتو د (متحدالمال/ځانګړو دندو) تر سرليک لاندې بيان شوې ده: «هر څوک چې يوه ځانګړې دنده په خپله خوښه اخلي، دی هغې دندې ته ژمن دی او دا د منلو نه ده، هغه دنده یې چې په خپله خوښه اخيستی ده سرته ونه رسوي. که ياد کار يې ترسره نه کړ، نو دا د نوموړي پر نه کولو دلالت کوي او دی د ياد کار د نه کولو په تړاو د سزا وړ دی.)
تاسې پوهېږئ چې په پيل کې راغلي: « هر هغه څوک چې په خپله خوښه دنده اخلي...، يانې که دی يې په خپله خوښه وانخلي، دی نه اړايستل کېږي او نه هم سزا ورکول کېږي.
۲-د دې لپاره چې دا موضوع ښه روښانه کړو، زه به د عبدالله بن جحش د سریې کيسه بيان کړم، ترڅو پوه شو چې هغه يوه عمومي دنده نه وه. د جګړې لپاره د مسلمانانو ټاکل، لکه د تبوک د غزا لپاره چې رسول الله صلی الله عليه وسلم مسلمانان وټاکل. ځکه د صلی الله عليه وسلم هغو کسانو ته سزا ورکړه، چې وروسته پاتې شوي وو. ځکه دا يوه عمومي دنده وه او د امر پيروي کول په عمومي دنده کې حتمي دي.
د عبدالله بن جحش په سریه کې د مسلمانانو ټاکل د عمومي جګړې لپاره نه وو، بلکې د يو شمېر محدودو خلکو لپاره يوه ځانګړې دنده وه، ترڅو په سختو حالتونو کې خبرونه راوړي. ځکه نو د رسول الله صلی الله عليه وسلم حديث د دوی د امر عبدالله لپاره دا و چې دی بايد هيڅوک اړ نه کړي:
په دلايل النبوة کې البیهقي له ابن اسحاق څخه روايت کوي، ده وويل: «يزيد ابن رومان را ته وويل چې عروه ابن الزبير وويل: « رسول الله صلی الله عليه وسلم عبدالله بن جحش د نخلې سيمې ته ولېږه او هغه ته يې وويل:
«كن بها حتى تأتينا بخبر من أخبار قريش»
هم هلته پاتې شئ، ترڅو د قريشو خبرونه را ته راوړئ.
هغه صلی الله عليه وسلم عبدالله بن جحش ته د جګړې امر نه و ورکړی، ځکه هغه مقدسه او د حرم مياشت وه. هغه صلی الله عليه وسلم نوموړي ته له ځای ښودلو څخه وړاندې يو ليک ورکړ او په کې ليكلي یې و:
«اخرج أنت وأصحابك، حتى إذا سرت يومين فافتح كتابك وانظر فيه، فما أمرتك به فامض له، ولا تستكرهَنَّ أحدا من أصحابك على الذهاب معك»، فلما سار يومين فتح الكتاب، فإذا فيه: «أن امض حتى تنزل نخلة بين مكة والطائف، فتأتينا من أخبار قريش بما اتصل إليك منهم»
ته او ملګرې د لاړ شئ ترڅو دوه ورځنی سفر پوره کړی، وروسته ليک پرانيزه او ويې لوله او زما له امر سره سم مخ پر وړاندې ولاړشه او خپل ملګري مه اړباسه چې له تا سره ولاړ شي.
تر دوې ورځې سفر کولو وروسته يې ليک پرانيست او په ليک کې ليکل شوي و:
«تګ ته دوام ورکړه ترڅو د طايف او مکې ترمنځ نخلې ته ورسېږې او د قريشو په تړاو خبرونه راوړه لکه څرنګه چې مخکې له تاسره د دوی په تړاو خبرې شوي وې».
نوموړي رضي الله عنه خپلو ملګرو ته د ليک تر لوستلو وروسته وويل: «زه اورم او اطاعت کوم، هر هغه څوک چې د شهادت غوښتنه کوي له ما سره د لاړ شي، زه د رسول الله صلی الله عليه وسلم په امر مخ پر وړاندې ځم او څوک چې نه غواړي کولی شي بېرته ستون شي، ځکه رسول الله صلی الله عليه وسلم زه د چا له اړ ايستلو څخه منع کړی يم، بیا نو خلکو له ده سره تګ ته دوام ورکړ...)
ابن هشام د سيرت په کتاب کې ليکي: «تر دوو ورځو سفر کولو وروسته عبدالله بن جحش ليک پرانيست او ويې لوست چې پکې لیکلي و:
«إذَا نَظَرْتَ فِي كِتَابِي هَذَا فَامْضِ حَتّى تَنْزِلَ نَخْلَةَ، بَيْنَ مَكّةَ وَالطّائِفِ، فَتَرَصّدْ بِهَا قُرَيْشاً وَتَعَلّمْ لَنَا مِنْ أَخْبَارِهِمْ»
کله د چې زما ليک ولوست مخ پر وړاندې ولاړ شه، ترڅو د طایف او مکې ترمنځ نخلې ته ورسېږې، له هغه ځايه قريش وڅاره او د دوی په اړه موږ ته خبر راکړه.
کله چې عبدالله بن جحش ليک ولوست، ده وويل زه اورم او پيروي کوم، وروسته يې خپلو ملګرو ته وويل، چې رسول الله صلی الله عليه وسلم ماته امر کړی چې د نخلې لور ته لاړ شم، ترڅو له هغه ځایه قريش وڅارم او هغه صلی الله عليه وسلم ته د دوی په اړه خبرونه راوړم او ده صلی الله عليه وسلم زه له دې منع کړی يم چې له ما سره تګ ته په تاسو کې څوک اړ کړم. نو هر هغه څوک چې شهادت لاس ته راوړي او د هغه غوښتنه لري، نو مخ پر وړاندې د ولاړ شي او هر هغه څوک چې نه غواړي بېرته د ستون شي. زه د رسول الله صلی الله عليه وسلم له امر سره سم مخ پر وړاندې ځم. دی مخ پر وړاندې ولاړ او د ده ملګري هم له ده سره مخ پر وړاندې ولاړل او هېڅوک وروسته پاتې نه شو.)
تاسو پوهېږئ چې دا يوه ځانګړې دنده وه، ځکه نو د دې دندې د ترسره کولو په موخه هيڅوک هم نه دي اړ ايستل شوی او یاده دنده د شهادت د ترلاسه کولو لپاره یوه دنده وه. په متن کې ويل شوي دي چې د دوی قومندان عبدالله دوی ته وويل: «رسول الله صلی الله عليه وسلم ماته امر کړی چې د نخلې په لور ولاړ شم، ترڅو قريش وڅارم او د دوی په اړه هغه صلی الله عليه وسلم ته خبرونه راوړم او ده صلی الله عليه وسلم زه منع کړم له دې څخه چې څوک تګ ته اړ کړم. نو هر هغه څوک چې غواړي شهادت لاسته راوړي او غوښتنه يې کوي له ما سره د لاړ شي او څوک چې نه غواړي بېرته د ستون شي. زه د رسول الله صلی الله عليه وسلم له امر سره سم مخ پر وړاندې ځم. دی مخ پر وړاندې لاړ او د ده ملګري هم له ده سره يوځای مخ پر وړاندې لاړل او هيڅوک هم شاته پاتې نه شو).
تاسې پوهېږئ، چې هيڅوک هم شاته پاتې نه شو يانې که څه هم دوی اړ نه وو چې ياده ځانګړې دنده سرته ورسوي، خو هېچا هم له دې کاره ډډه ونه کړه. الله سبحانه و تعالی د پر دوی ورحمېږي.
۳- اوس د تکتل (حزبي جوړښت) د (ه) برخې هغه ياد شوی پاراګراف ګورو: دا له امت سره د تفاعل تر سرليک لاندې بيان شوی دی او د تفاعل پر وړاندې هغه خنډونه په ګوته کوي چې شباب يې سرته رسوي.
ياد پاراګراف د دنيايي ژوند د قربانۍ د موضوعاتو په تړاو بحث کوي، په داسې حال کې چې له امت سره د تفاعل کړنې ترسره کېږي. د تفاعل په پړاو کې ځانګړې دنده له خطرونو او اندېښنو سره مله ده او د دنيوي ژوند، لکه شتمنۍ، تجارت او داسې نورو د له منځه تللو شتونتیا هم پکې شته...
نو هر څوک چې نه غواړي د تفاعل په پړاو کې ځانګړې دنده ترسره کړي، دی نه اړايستل کېږي، خو دی کولی شي چې عامه چارې ترسره کړي، خو ده ته د تقوا يادونه کېږي او ورته ويل کېږي چې الله سبحانه و تعالی د مومنانو ژوند او شتمني د جنت په بدله کې له دوی څخه پېرلي دي. همدغه يادونه بسنه کوي او د قربانۍ انتخاب د خلکو په لاس کې دی...
تاسو پوهېږئ، چې ياد متن د قربانۍ په تړاو بحث کوي ځکه چې ځانګړې دنده له ستونزو ډکه ده.
۴-په پای کې ويلی شو چې شباب نه اړ ايستل کېږي چې ځانګړې دنده ترسره کړي، خو عامه دندې بايد په ژمنتيا سره ترسره کړي او د شريعت له احکامو سره سم د خپل امر پيروي تر هغه وخته وکړي چې ورته امر کوي.
هيله لرم چې په تړاو به یې پوهېدلی یې او الله سبحانه وتعالی تر ټولو ښه خبر دی.
ستاسې ورور عطا بن خليل ابو الرشته
پوښتونکی: محمد عبدالبصير