- مطابق
![عام و خاص](/pe/media/k2/items/cache/4124fea2ccbe0fbee41008418f2a531d_L.jpg?t=-62169984000)
عام و خاص
برادرگرامی! بعد از تقدیم سلام درمورد تعادل و ترجیح دادن کدام نص معین را دریافت نکردم که در آن ذکرشده باشد که ظنی عام ترک میشود و به قطعی خاص عمل میشود؛ ولی به الفاظ متقاربالمعنی وارد شده است؛ مثل اگرعام و خاص در قوت مساوی نباشند، یکی آن قطعی و دیگری آن ظنی باشد، قطعی ترجیح داده شده به آن عمل می شود و ظنی ترک شده به آن عمل نمیشود، برابر است که هردو عام باشد یا خاص و یا گرچند که قطعی خاص باشد و ظنی عام. این درست است که عمل به خاص بدون درنظر گرفتن عام در تمام حالات است. اگرعام ظنی و خاص قطعی بوده، یا عام قطعی و خاص ظنی باشد، در صورت تعارض بین عام و خاص در تمام حالات به خاص عمل میشود، اگرچند که عام قطعی و خاص ظنی هم باشد. در متن کتاب هم آمده بود که اگر قطعی عام باشد و ظنی خاص، به ظنی عمل میشود نه بهقطعی. اگر نص عام و نص خاص وجود داشته باشد، فیصله به خاص میشود. بدون شک سنت عام کتابرا خاص ساخته است و کتاب عموم سنت را خاص میسازد و عام کتاب مخصوص به کتاب میگردد و عام سنت، سنت را خاص میسازد و عمل به خاص در تمام حالات مدنظر گرفته میشود؛ پس مشکل در کجاست؟ اما گفتۀ شما مبنی براینکه عموم سنت به دره زدن زانی وارد شده است و قرآن سنگسار شخص متأهل را خاص ساخته است. این مسئله از باب عموم و خصوصاست که به هردوی آن عمل کرده میشود. این قول شما را دچار اشتباه نموده است...
دریک مسئله به هردوی آن عمل نمیشود. به خاص عمل میشود و عام متروک میگردد. در صورتی به عام عمل میشود که به یک جزء ارتباط داشته باشد. مثل قول اللهسبحانه وتعالی:
﴿الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ ﴾ [نور: 2]
ترجمه: هر یک از زن و مرد زناکار را صد تازیانه بزنید.
رسولالله صلیالله وعلیه وسلم مرد متأهل را که قطعی عام بود، عملاً رجم و سنگسار نمودند، ظنی خاص اینکه اگر مرد متأهل آورده شود که زنا کرده باشد، آیا به هردوی آن عمل میکنی؟ نخیرعمل به خاص ظنی کرده شده که آن مربوط به متأهل میباشد. در این جا رجم می باشد، نه دره و عام که در مورد غیرمتأهل است، حکم آن دره میباشد.
همچنان در صلح حدیبیه بخاری از براء روایت مینماید که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود:
«أن لا يأتيك أحد منا وإن كان على دينك إلا رددته»
ترجمه:یکی از ما که در دین توست، اگر نزدت آمد باید برگردانیده شود.
این حدیث عام ظنیست در مورد مرد و زن و الله تعالی درآیت دیگری میفرماید:
﴿... فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ﴾ [ممتحنه: 10]
ترجمه: ...هرگاه آنان را مؤمن یافتید، آنها را بسوی کفّار بازنگردانید.
آیت فوق خاص قطعی است در مورد زنان. اگرزنی از مکه به مدینه میآمد، آیا به هردوی آن عمل میکردیم؟ نخیر به خاص قطعی که مربوط زن میشد، عمل میکردیم و عام باقی میماند؛ یعنی ارجاع زنان مربوط مردان میشد. اینگونه عمل در یک مسئله خاص است نه عام.
سلام هایمرا پذیرا شوید.
مترجم: بدرالدین "حسینی"